ज्ञानेश्वरी विद्यामंदिर परंडा

मुलांच्या शालेय प्रवासातील Sr. KG आणि पहिली (1st Standard) ही वर्षं अत्यंत महत्त्वाची असतात. या वयोगटातील (५ ते ७ वर्षे) मुलांसाठी बॅग निवडताना ती केवळ आकर्षक असून चालत नाही, तर ती मुलांच्या पाठीच्या आरोग्यासाठी सुरक्षित असणेही तितकेच गरजेचे आहे

प्राथमिक शिक्षण हे मुलांच्या सर्वांगीण विकासाचा पाया असतो. ते केवळ पुस्तकी ज्ञान देणारे नसावे, तर मुलांमध्ये जिज्ञासा आणि जगण्याची कौशल्ये विकसित करणारे असावे

आदर्श प्राथमिक शिक्षण खालील गोष्टींवर आधारित असावे:

१. कृतिशिल शिक्षण (Activity-based Learning):
मुलांना नुसते ऐकवून शिकवण्यापेक्षा प्रयोगातून, खेळातून आणि कृतीतून शिकवणे अधिक प्रभावी ठरते. यामुळे संकल्पना स्पष्ट होतात.

२. मातृभाषेतून शिक्षण:
पाचवीपर्यंतचे शिक्षण शिक्षण हक्क कायद्यानुसार (RTE) मातृभाषेतून असावे, कारण मूल आपल्या भाषेत विचार अधिक चांगल्या प्रकारे करू शकते.

३. दप्तराचे ओझे कमी:
शिक्षणाचा आनंद घेता यावा यासाठी पुस्तकांचे ओझे कमी करून 'आनंददायी शिक्षणावर' भर देणे गरजेचे आहे.

४. मूल्यशिक्षण आणि नैतिकता:
केवळ मार्क मिळवणे हे उद्दिष्ट न ठेवता, मुलांमध्ये प्रामाणिकपणा, सहकार्य, आणि संवेदनशीलता यांसारखी मानवी मूल्ये रुजवणे महत्त्वाचे आहे.

५. शारीरिक आणि कलात्मक विकास:
अभ्यासासोबतच खेळ, संगीत, चित्रकला आणि हस्तकला यांनाही महत्त्वाचे स्थान असावे. यामुळे मुलांच्या कल्पनाशक्तीला वाव मिळतो.

६. डिजिटल आणि आधुनिक साधनांचा वापर:
आजच्या काळात मुलांना तंत्रज्ञानाची प्राथमिक ओळख होणे आवश्यक आहे, पण त्याचा वापर मर्यादित आणि मार्गदर्शनाखाली असावा.

७. सातत्यपूर्ण मूल्यमापन:
वर्षाच्या शेवटी होणाऱ्या एका परीक्षेपेक्षा, मुलांच्या रोजच्या प्रगतीचे सातत्यपूर्ण सर्वंकष मूल्यमापन (CCE) होणे अधिक फायदेशीर ठरते.

थोडक्यात सांगायचे तर, प्राथमिक शिक्षण हे 'दडपणमुक्त' आणि 'आनंददायी' असावे जेणेकरून मुलांमध्ये आयुष्यभर शिकण्याची गोडी निर्माण होईल.